EGEGÖZ

Katarakt Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Katarakt, gözün içinde bulunan doğal göz merceğinin zamanla saydamlığını kaybederek matlaşması durumudur. Bu matlaşma nedeniyle ışık retina üzerine net şekilde odaklanamaz ve kişi bulanık, puslu veya sisli görme şikayeti yaşar. Katarakt en sık ileri yaşlarda görülse de bazı hastalarda daha erken yaşlarda da gelişebilir. Halk arasında “gözde perde inmesi” şeklinde tarif edilmesi de oldukça yaygındır.

Katarakt Belirtileri Nelerdir?

Katarakt genellikle yavaş ilerler ve belirtiler zaman içinde artar. En sık görülen şikayetler şunlardır:

• Bulanık ve azalmış görme

• Işıkta parlama, kamaşma ve ışık hassasiyeti

• Gece görüşünün azalması, gece araç kullanırken zorlanma

• Renkleri daha soluk veya sararmış görme

• Yakın görmede zorlanma, okurken daha fazla ışığa ihtiyaç duyma

• Gözlük numarasının sık değişmesi

• Bazı hastalarda tek gözde çift görme

Bu şikayetler günlük yaşamı etkileyebileceği için, erken dönemde göz muayenesi yapılması önemlidir.

Katarakt Neden Olur?

Kataraktın en yaygın nedeni yaşa bağlı değişikliklerdir. Ancak bazı durumlar katarakt gelişimini hızlandırabilir:

• Diyabet

• Uzun süreli kortizon (steroid) kullanımı

• Göz travmaları ve darbe öyküsü

• Güneş ışığına uzun süre maruz kalma (UV)

• Daha önce geçirilmiş göz ameliyatları

• Nadiren doğumsal (konjenital) nedenler

Katarakt Tanısı Nasıl Konur?

Katarakt tanısı, göz hastalıkları uzmanı tarafından yapılan detaylı muayene ile konur. Muayene sırasında görme keskinliği değerlendirilir ve biyomikroskop ile mercekteki bulanıklık incelenir. Katarakt cerrahisi planlanan hastalarda ayrıca göz içi mercek (IOL) hesaplaması için biyometri ölçümü yapılır. Bu ölçüm, ameliyat sonrası hedeflenen numaraya ulaşmak için kritik öneme sahiptir.

Katarakt Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kataraktın damla veya ilaçla tedavisi yoktur. Görmeyi kalıcı olarak düzelten tek yöntem katarakt ameliyatıdır. Cerrahide bulanıklaşmış doğal mercek çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi mercek yerleştirilir.

Katarakt ameliyatı genellikle:

• Damla anestezisiyle

• Ortalama 10–20 dakika içinde

• Çoğu zaman dikişsiz

• Aynı gün taburcu olacak şekilde

uygulanır.

Katarakt Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?

Kataraktın “olgunlaşmasını beklemek” her hastada doğru bir yaklaşım değildir. Ameliyat kararı, çoğunlukla kataraktın hastanın günlük yaşamını ne kadar etkilediğine göre verilir. Özellikle gece görüşü azalan, araç kullanmakta zorlanan veya iş/ev yaşamı olumsuz etkilenen kişilerde cerrahi daha erken planlanabilir.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Süreç

Ameliyat sonrası dönemde birkaç gün hafif batma, sulanma veya dalgalı görme olabilir. Verilen damlaların düzenli kullanılması, gözün korunması ve kontrollerin aksatılmaması iyileşme sürecini hızlandırır. Çoğu hastada görme, ilk günlerden itibaren artmaya başlar ve takip muayeneleriyle süreç güvenle yönetilir.

Katarakt Tekrarlar mı?

Katarakt çıkarılan doğal mercek geri gelmez. Ancak bazı hastalarda aylar veya yıllar sonra kapsül opaklaşması (ikincil katarakt) gelişebilir. Bu durum, görmenin yeniden bulanıklaşmasına neden olabilir ve genellikle kısa süren YAG lazer işlemi ile kolayca tedavi edilir.

Ne Zaman Acil Başvurmalıyım?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa gecikmeden göz hastalıkları uzmanına başvurun (gerekirse acil servise gidin):

• Ani görme kaybı veya görmede hızlı belirgin azalma

• Gözde şiddetli ağrı ile birlikte bulanık görme

• Işık çakmaları, göz önünde uçuşan cisimlerin (siyah noktalar) aniden artması

• Görme alanında perde/karartı oluşması

• Gözde belirgin kızarıklık + ağrı + ışık hassasiyeti

• Travma sonrası görme azalması veya kanlanma

• Katarakt ameliyatı sonrası dönemde artan ağrı, kızarıklık, akıntı veya görmenin kötüleşmesi

• Gözde bulantı-kusma ile birlikte ani ağrı (göz tansiyonu atağı düşündürebilir)

Not: Bu belirtiler katarakt dışında başka ciddi göz hastalıklarının da işareti olabilir. Erken değerlendirme görmeyi korumada çok önemlidir.